Η κυβέρνηση απαξιώθηκε πολιτικά

Έχοντας πληγεί καίρια από τα σκάνδαλα, βρίσκεται πλέον σε σύγχυση και αμηχανία

Του Σταύρου Λυγερού, Η Καθημερινή, 21/12/2008

Συνήθως αυτοί που περιμένουν με μεγαλύτερη ανυπομονησία τα Χριστούγεννα είναι τα παιδιά, λόγω διακοπών και δώρων. Αυτή τη φορά, όμως, ο κανόνας έχει καταλυθεί. Τίποτα δεν μπορεί να συγκριθεί με την ανυπομονησία της κυβέρνησης. Ευρισκόμενη σε σύγχυση και πολιτική αμηχανία, χωρίς σχέδιο για την ανάκτηση του ελέγχου και την αποκατάσταση της έννομης τάξης, έχει εναποθέσει τις ελπίδες της στην κατευναστική επίδραση των εορτών.

Αν κρίνουμε από τον προγραμματισμό νέων κινητοποιήσεων, αλλά κυρίως από το βαρύ κλίμα, οι εορτές θα είναι πιθανότατα μία απλή παρένθεση. Οι επιπτώσεις της κρίσης στην πραγματική οικονομία δεν προκαλούν μόνο ανεργία και συρρίκνωση των εισοδημάτων. Επιδεινώνουν δραματικά και την ήδη πολύ προβληματική δημοσιονομική κατάσταση. Σε τέτοιο βαθμό, μάλιστα, που να είναι ορατός δια γυμνού οφθαλμού ο κίνδυνος να προκύψει κραχ στους μηχανισμούς του κοινωνικού κράτους. Τα Ταμεία δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους προς ασφαλισμένους και τα νοσοκομεία δυσκολεύονται να διεκπεραιώσουν την αποστολή τους.

• Ασταθής ισορροπία

Ο κίνδυνος αυτός απειλεί να προσδώσει μία άλλη διάσταση στην ιδιότυπη κοινωνική εξέγερση των τελευταίων ημερών. Ακόμα κι αν δεν επιβεβαιωθεί το ανησυχητικό αυτό σενάριο, ακόμα κι αν το νεανικό κίνημα εκτονωθεί, η ατμόσφαιρα θα παραμείνει φορτισμένη. Στο σημείο που έχουμε φθάσει, η ισορροπία είναι τόσο ασταθής, που μπορεί να ανατραπεί από τυχαία γεγονότα, ή από την παρέμβαση κάποιου προβοκάτορα, που λειτουργεί μόνος του ή κατόπιν εντολών.

Οπως επιβεβαιώνεται κι από τις δημοσκοπήσεις, η κυβέρνηση έχει απαξιωθεί πολιτικά. Το σκάνδαλο του Βατοπεδίου ξεχείλισε το ποτήρι και οδήγησε στην ανατροπή του ήδη διαβρωμένου «γαλάζιου» προβαδίσματος. Η άλγεβρα της πολιτικής έδειχνε πολύ πριν ότι το τοπίο είχε καταστεί πολύ πιο ρευστό απ’ όσο εκ πρώτης όψεως φαινόταν.

Τα σκάνδαλα δρομολόγησαν την αποσάρθρωση της εκλογικής βάσης του κυβερνώντος κόμματος. Το αποτέλεσμα ήταν ότι η νεανική έκρηξη το βρήκε να παραπαίει, χωρίς δυνατότητα αποτελεσματικής πολιτικής παρέμβασης. Σε αυτές τις συνθήκες και με δεδομένες τις εγγενείς δυσλειτουργίες της αστυνομίας, η επιλογή του πρωθυπουργού να αποφύγει τη σκληρή και με κάθε μέσο καταστολή ήταν το μικρότερο κακό. Αναμφίβολα, είχε σοβαρό κόστος, αλλά η άλλη οδός θα είχε πολύ μεγαλύτερο. Οι πιθανότητες να είχαμε κι άλλους νεκρούς ήταν πάρα πολλές με ό,τι αυτό συνεπάγεται σε όλα τα επίπεδα.

Στην κυβέρνηση υπήρχε και η άρρητη προσδοκία ότι οι καταστροφές και οι λεηλασίες των πρώτων ημερών αφενός θα εκτόνωναν τα φορτία της νεανικής οργής κι αφετέρου θα ενεργοποιούσαν τα ανακλαστικά της κοινωνίας για επιβολή του «νόμου και της τάξης». Ανακλαστικά, που θα έστελναν στην πολιτική αγκαλιά της Ν.Δ. σημαντικά τμήματα των μεσοστρωμάτων.

• Συνταγή μπούμερανγκ

Η συνταγή, όμως, έφερε το αντίθετο από το αναμενόμενο αποτέλεσμα. Εγινε μπούμερανγκ. Ακόμα και όσοι αγανακτούν για τις διαδηλώσεις και τη διατάραξη της κοινωνικής ζωής, δικαιολογημένα απαιτούν από την κυβέρνηση να λύσει το πρόβλημα. Αντί γι’ αυτό, η κυβέρνηση «έχασε την μπάλα» και με τη στάση της βρέθηκε σε διασταυρούμενα πυρά: Δεν της καταλογίζουν ευθύνες μόνο εκείνοι, που δίνουν έμφαση στις ποικίλες εκτροπές αστυνομικών. Της καταλογίζουν και όσοι έχουν αγανακτήσει με την ανικανότητά της να διαφυλάξει την έννομη τάξη και να προστατεύσει τις περιουσίες. Αυτό πρακτικά σημαίνει εκλογικές διαρροές και από τις δύο πλευρές, πράγμα που φάνηκε καθαρά στην πρόσφατη δημοσκόπηση της VPRC.

Η κυβέρνηση, βεβαίως, κάνει ό,τι μπορεί για να αυτοπροβληθεί σαν παράγοντας ευθύνης, σοβαρότητας και σταθερότητας. Στο πλαίσιο αυτό, ενορχήστρωσε και την επιχείρηση πολιτικής ενοχοποίησης του ΣΥΡΙΖΑ για την κοινωνική αναταραχή. Της το επέτρεψε το γεγονός ότι ο Περισσός άρχισε πρώτος να «πυροβολεί» την Κουμουνδούρου. Το ΚΚΕ το έκανε αφενός λόγω του χρόνιου ανταγωνισμού του με τον Συνασπισμό κι αφετέρου, επειδή είναι πολύ δύσπιστος απέναντι σε αυθόρμητα κινήματα. Πολύ περισσότερο, όταν υπάρχει η σφραγίδα των κουκουλοφόρων. Στο παιχνίδι μπήκε αμέσως και ο ΛΑΟΣ. Ηταν μία χρυσή ευκαιρία να ανταποδώσει τις επανειλημμένες επιθέσεις που έχει δεχθεί από την Κουμουνδούρου.

• «Υποκινητής» η δυσαρέσκεια

Στην πραγματικότητα, ο μεγάλος «υποκινητής» είναι το δυναμικό της συσσωρευμένης κοινωνικής δυσαρέσκειας και ο μεγάλος «προβοκάτορας» ο ειδικός φρουρός. Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν είχε σε καμία στιγμή τη δυνατότητα να επηρεάσει αποφασιστικά τα γεγονότα. Προσπάθησε, όμως, να δημιουργήσει μία πολιτική επαφή με τους εξεγερμένους νέους και γι’ αυτό τήρησε μία πιο εφεκτική στάση. Οι αντίπαλοί του πάτησαν σ’ αυτό για να τον στριμώξουν και να τον ενοχοποιήσουν.

Η Χαριλάου Τρικούπη απέφυγε να εμπλακεί, αν και κάποια στελέχη της δεν άντεξαν στον πειρασμό να ρίξουν και τα δικά τους βέλη. Από την Πέμπτη, όμως, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος στήνει το ίδιο σκηνικό σε βάρος του ΠΑΣΟΚ. Επιχειρεί να το ενοχοποιήσει με αφορμή μία ανακοίνωση της Νεολαίας του. Εφθασε να ζητήσει από την αξιωματική αντιπολίτευση δήλωση αποκήρυξης, κατά τρόπο που θύμισε παλιούς κακούς καιρούς.

Είναι αξιοσημείωτο, πάντως, ότι την ίδια ημέρα η Αλ. Παπαρήγα κατηγόρησε το ΠΑΣΟΚ για διγλωσσία σ’ ό,τι αφορά τους κουκουλοφόρους. Αν και το έπραξε στο πλαίσιο της θεωρίας ότι οι κουκουλοφόροι είναι μέρος της κρατικής καταστολής, η σημειολογία διευκολύνει την κυβερνητική επίθεση.

Είναι σαφές, ότι το Μέγαρο Μαξίμου επιχειρεί μία φυγή προς τα εμπρός, καλλιεργώντας ακραία πόλωση. Αν και η ελπίδα πεθαίνει τελευταία, ο πρωθυπουργός δεν έχει αξιόλογες εναλλακτικές λύσεις. Υπάρχει, βεβαίως, το χαρτί του ανασχηματισμού. Η απομάκρυνση των υπουργών που έχουν εμπλακεί στο σκάνδαλο του Βατοπεδίου και η είσοδος νέων προσώπων θα δημιουργήσουν κάποιες θετικές εντυπώσεις. Η πείρα διδάσκει, όμως, ότι κανένας ανασχηματισμός, όσο ριζικός κι αν ήταν, δεν στάθηκε ικανός από μόνος του να αντιστρέψει το κλίμα.

Ουσιαστικά, η πρωτοφανής επίθεση εναντίον της Χαριλάου Τρικούπη είναι κίνηση απελπισίας. Το πρόβλημα της κυβέρνησης είναι ο εαυτός της κι όχι η αξιωματική αντιπολίτευση. Για την ακρίβεια, ο Γ. Παπανδρέου πρέπει να ανάψει λαμπάδα στον Κ. Καραμανλή, επειδή είναι το ναυάγιο της κυβέρνησης που ξανάστησε στα πόδια του το ΠΑΣΟΚ.

«Σε λάθος κατεύθυνση» κινείται η χώρα

Συνεχίζεται η φθορά της κυβέρνησης – Εξι μονάδες η διαφορά υπέρ του ΠΑΣΟΚ – Καταλληλότερος πρωθυπουργός ο Γ. Παπανδρέου

Του Κ. Π. Παπαδιοχου, Η Καθημερινή, 21/12/2008

Ηχηρό μήνυμα προς την κυβέρνηση για αλλαγή πλεύσης αποτελεί το Βαρόμετρο της Public Issue, για λογαριασμό της «Κ» και του ΣΚΑΪ. Σύμφωνα με το Βαρόμετρο, που πραγματοποιήθηκε σε δύο «κύματα», πριν και μετά το κλίμα έντασης που βιώνει ακόμη η χώρα, το 86% των ερωτηθέντων εκτιμά πως «τα πράγματα στην Ελλάδα κινούνται σε λάθος κατεύθυνση».

Παράλληλα, η κυβέρνηση εμφανίζει συνεχιζόμενη φθορά, με αποτέλεσμα το ΠΑΣΟΚ να διευρύνει τη διαφορά έναντι της Ν.Δ. στην εκτίμηση εκλογικής επιρροής στις έξι ποσοστιαίες μονάδες: Ειδικότερα, το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης συγκεντρώνει ποσοστό 38,5% και ακολουθούν η Ν.Δ. με 32,5%, ο ΣΥΡΙΖΑ με 12%, το ΚΚΕ με 8%, ο ΛΑΟΣ με 4% και οι Οικολόγοι με 3,5%.

Πάντως, παρά την πτωτική πορεία της κυβέρνησης και την καταγραφόμενη δυσφορία της κοινής γνώμης για την πορεία της χώρας, το σώμα των ψηφοφόρων είναι διχασμένο για την αναγκαιότητα της πρόωρης προσφυγής στις κάλπες. Το 50% των ερωτηθέντων εκτιμά πως «μάλλον δεν χρειάζεται να γίνουν σήμερα εκλογές» και το 46% διατυπώνει αντίθετη άποψη λέγοντας πως «μάλλον χρειάζεται». Παράλληλα, η πλειονότητα της κοινής γνώμης εμφανίζεται να πιστεύει ότι με τα υφιστάμενα δεδομένα η κυβέρνηση δύσκολα θα επιτύχει να εξαντλήσει την τετραετία παρότι μόλις προ τριμήνου συμπληρώθηκε ένας χρόνος πριν από τις προηγούμενες εκλογές. Συγκεκριμένα το 59% θεωρεί πως «μάλλον θα γίνουν πρόωρες εκλογές», έναντι μόλις του 32% που πιστεύει πως «μάλλον η κυβέρνηση θα εξαντλήσει την τετραετία». Επίσης, αίσθηση προκαλεί το γεγονός ότι σε περίπτωση μη αυτοδυναμίας του πρώτου κόμματος, κυρίαρχη επιλογή των ερωτηθέντων (με ποσοστό 29%) είναι ο σχηματισμός οικουμενικής κυβέρνησης.

Τέλος, αντικείμενο προβληματισμού για την κυβέρνηση συνιστά εκ των πραγμάτων ότι μετά τα γεγονότα των ημερών οι επιδόσεις της σε όλους τους βασικούς δείκτες του Βαρομέτρου υποχωρούν, παρότι μεσολάβησε το mea culpa του πρωθυπουργού για το σκάνδαλο του Βατοπεδίου. Μάλιστα, στο δεύτερο «κύμα» της έρευνας ο κ. Γιώργος Παπανδρέου εμφανίζεται να προηγείται για πρώτη φορά του κ. Κώστα Καραμανλή στο ερώτημα της καταλληλότητας για την πρωθυπουργία, έστω κατά μια ποσοστιαία μονάδα.

[+] ΓPAΦHMATA

---

ΣXETIKA ΘEMATA

---

Πώς επηρεάζει η κοινωνική έκρηξη το κομματικό σύστημα

Ψυχές μαραγκιασμένες από δημόσιες αμαρτίες

Tου Παντελη Μπουκαλα, Η Καθημερινή, 21/12/2008

Στις παρέες του καθενός μας, εκεί όπου αναζητήσαμε νόημα μέσα στην τόση διάλυση, αλλά και στα αμέτρητα τηλεφωνήματά μας, οι συζητήσεις ήταν πολύ πιο ζωηρές και ζουμερές από αυτές που έγιναν και γίνονται τούτες τις φλογισμένες ημέρες στα γραφεία των κομμάτων, στις αίθουσες του Κοινοβουλίου, στα στούντιο της τηλεόρασης, η οποία παραμένει μέγας σκηνοθέτης της μικροϊστορίας μας. Απλή η εξήγηση: στα κόμματα, όσα, ανεξαρτήτως τίτλου και προϊστορίας, συγκροτούν το πολιτικό κατεστημένο, και στην τηλεόραση επίσης, κάποια στιγμή, την ώρα που γκρεμίζονταν όλες οι βιτρίνες του μέχρις υπνώσεως βαυκαλιστικού αυτοθαυμασμού μας, φάνηκε ότι αλλάζουν πολλά. Φάνηκε προς στιγμήν ότι ο πρωτότυπος, ανέκδοτος χαρακτήρας των γεγονότων και η ισχύς τους, η πανελλαδική εξάπλωσή τους, ο διεθνής τους αντίκτυπος και ο σαρωτικός αυθορμητισμός που τα διέκρινε έβγαλε για λίγο από τη νάρκη τους τους θεσμούς (και η τηλεόραση, στους θεσμούς συναριθμείται πια, αυτή είναι η μετανεωτερκή Βουλή, αυτήν έβλεπε και ο πρωθυπουργός, κι όχι μόνο για να πληροφορείται, αλλά και για να κρίνει αν πρέπει να δράσει και πώς, αφού ανήκει κι αυτός στην τάξη των πολιτικών που γνωρίζει τον δήμο μόνο από τις δημοσκοπήσεις και τις εικονικές του αναπαραστάσεις).

Αλλά τελικά επρόκειτο για ψευδαίσθηση. Τίποτε δεν είχε αλλάξει, διότι τίποτε δεν είναι δυνατόν να αλλάξει. Ακόμα και ο τόσος έπαινος που επιδαψίλευσαν στο «υπεύθυνο ΚΚΕ» οι κυβερνητικοί προύχοντες και οι λαϊκορθόξοξοι «συναγερμένοι» της ακροδεξιάς, αναμενόμενος ήταν, ενδοσυστημικός. Ενα κόμμα που τρέμει το αυθόρμητο και βδελύσσεται το ακαπέλωτο, και οι πορείες του οποίου γίνονται έξω από τον πραγματικό κόσμο, σε έναν άλλον κόσμο, παράλληλο, αυτόκλειστο και αυτοσυντηρούμενο, ποιον άλλον να ενοχλήσει εκτός ίσως από τα μέλη του εκείνα που έχουν αρχίσει να κατανοούν ότι η αναμονή του «καθαρού προλεταριακού κινήματος» δεν διαφέρει σε πολλά από την αναμονή της Δευτέρας Παρουσίας και ότι εκείνη η διά της «Πανσπουδαστικής Νο 8 οξύτατη καταγγελία της ίδιας της εξέγερσης του Πολυτεχνείου, το 1973, σαν «προβοκάτσιας», έχει αφήσει ανεξίτηλα και καθοδηγητικά τα σημάδια της;

Κάποιες ανούσιες μικροαλλαγές ήταν βέβαια ευδιάκριτες: Τα βαριά στελέχη των δύο πυλώνων του κυβερνητισμού, της Νέας Δημοκρατίας και του ΠΑΣΟΚ, χάθηκαν από τη γυάλινη επικράτεια τις πρώτες ημέρες κι ώσπου να καταλαγιάσουν κάπως τα πράγματα, προφανώς για να μην καούν αναμασώντας τις κοινοτοπίες της ένοχης αμηχανίας τους. Κι έμεινε έτσι ολόκληρη κυβέρνηση «της κεντροδεξιάς και του μεσαίου χώρου» να εκπροσωπείται από ό,τι χαμηλότερο πολιτικά και αντιδραστικότερο, τον κ. Αργύρη Ντινόπουλο και τον κ. Γεράσιμο Γιακουμάτο· από την πλευρά του, το ΠΑΣΟΚ, που οι Πάγκαλοί του κι οι Βενιζέλοι του είχαν χαθεί από το προσκήνιο καίτοι φανατικοί της δημοσιότητας, το εκπροσωπούσε ο κ. Νίκος Μπίστης, που λοιδόρησε σκαιότατα το αίτημα να διαλυθούν τα ΜΑΤ, προφανώς επειδή έχει λησμονήσει ότι κάποτε το φώναζε και αυτός μέσα από τις τάξεις του τότε ιδεολογικού του χώρου. Α, ναι, έκανε κάποιες δηλώσεις και ο κ. Γιώργος Παπανδρέου, που πήγαινε ψάχνοντας, περισσότερο ασαφής και με περισσότερο ανελλήνιστη γλώσσα από κάθε άλλη φορά, έντρομος μπροστά στην πιθανότητα να πάρει την εξουσία, μια εξουσία που (αυτό μοιάζει να το καταλαβαίνει κι ο ίδιος ώρες ώρες) κανένας δεν τη δικαιούται λόγω ονόματος και μόνο, λόγω κληρονομίας. Το μόνο που φαίνεται ότι θυμόταν πολύ καλά ο κ. Γ. Α. Παπανδρέου είναι ότι ο πατέρας του, ο Α. Γ. Παπανδρέου, χρωστούσε ένα κομμάτι της εξουσίας που κατέκτησε το 1981 στο γεγονός ότι τον Νοέμβριο του 1980, μετά την (ατιμώρητη βέβαια) δολοφονία του Ιάκωβου Κουμή και της Σταματίνας Κανελλοπούλου από τα κλομπ και τις σφαίρες των ΜΑΤ, αυτός και το κόμμα του εμφανίστηκαν σαν η δύναμη της τάξης, της πυγμής και του νόμου (η πυγμή αυτή αποκαλύφθηκε τον Νοέμβριο του 1985 με την επίσης ατιμώρητη διολοφονία του δεκαπεντάχρονου Μιχάλη Καλτεζά), αποσπώντας έτσι την εμπιστοσύνη και την ψήφο των «νοικοκυραίων». Αυτό ακριβώς το πατρικό παράδειγμα υπαγόρευσε τη (μη) δράση του σημερινού αρχηγού του ΠΑΣΟΚ, ο οποίος, μετά τον έναν νεκρό τώρα, τον δεκαπεντάχρονο Αλέξανδρο Γρηγορόπουλο, εμφάνισε επίσης το κόμμα του σαν δύναμη πυγμής, τάξης και ασφάλειας, αλιεύοντας στην ίδια δεξαμενή ψήφων, των έμφοβων «μέσων Ελλήνων»· για τούτο και η δημόσια «παρέμβασή» του περιορίστηκε στο άναμμα κεριών στο Περιστέρι.

Συμβατική, συμβατικότατη και ολίγιστη υπήρξε η σκέψη που παρήχθη στο εσωτερικό των κυβερνητικών κομμάτων τούτες τις μέρες, πιθανότατα επειδή συμβατικά, ρηχά, επιπόλαια ήταν και τα αισθήματα που τους προκάλεσε η αλληλουχία των γεγονότων. Για όσους έχουν μάθει να εξουσιάζουν, για όσους δηλαδή έχουν μάθει να μετρούν και τις ψυχές σαν αριθμούς, ακόμα κι ένας θάνατος, μια δολοφονία ενός δεκαπεντάχρονου, είναι αφομοιώσιμο γεγονός, μια «παράπλευρη απώλεια» που κοστίζει όσο μια ανακοίνωση συλλυπητηρίων. Δεν συγκινήθηκαν, δεν ταρακουνήθηκαν, απλώς υποκρίθηκαν. Και δίχως αισθήματα, νέα, θερμά, γνήσια αισθήματα, δεν παράγεται σκέψη, δεν παράγεται άλλη σκέψη από εκείνη τη χαμηλότατης στάθμης που παραγόταν ώς τώρα. Εσπευσαν βέβαια πάμπολλα κυβερνητικά και κομματικά στελέχη, όσα είναι ήδη θρονιασμένα στην εξουσία κι όσα ελπίζουν ότι έρχεται η ώρα τους, αφού το απελπιστικό εκκρεμές Καραμανλής-Παπανδρέου-Καραμανλής-Παπανδρέου έδειξε να κινείται πάλι, να δηλώσουν με θεατρικά σπασμένη φωνή ότι «πρέπει ν’ ακούσουμε τα παιδιά» (οι πιο «λαϊκοί» προτιμούσαν το ρήμα «αφουγκραστούμε»). Και ενόσω υποτίθεται ότι τέντωναν τ’ αυτιά τους για ν’ ακούσουν καλύτερα, μίλαγαν, μίλαγαν ακατάπαυστα, μηρυκάζοντας λέξεις που τους έχουν υπεξαιρέσει όλο το νόημα («μέλλον», «αυτοκριτική», «σεβασμός», «δημοκρατία», «ισονομία», «αξιοκρατία», «όνειρο, «δικαιώματα, «ελευθερίες»), λέξεις που ποτέ δεν τις πίστεψαν και ποτέ δεν θα τις πιστέψουν. Κι όταν πια οι κάμερες αποσύρθηκαν συντονισμένες από τους δρόμους, οι «ευήκοοι» βιάστηκαν να πετάξουν τη μάσκα και να επιστρέψουν στο βαλτωμένο λιμάνι της εγωπάθειάς τους, ν’ ακούνε μόνο τον εαυτό τους, να μαγεύονται. Το ίδιο ακριβώς έπραξαν και οι προεστοί της τηλεόρασης, της πρωινής ζώνης της μεσημεριάτικης, των ειδήσεων: κουράστηκαν γρήγορα κι αυτοί να παριστάνουν ότι «ακούνε τα παιδιά» και να προσπαθούν να μιλήσουν μια γλώσσα που τους προκαλεί αλλεργία και επανέκαμψαν στην πεπατημένη τους η οποία, σαν γυάλινη, είναι πια ραγισμένη, αν και οι ίδιοι δεν φαίνεται να το έχουν συνειδητοποιήσει.

Στις συζητήσεις των «ανωνύμων», ωστόσο, γύρω από ένα τραπέζι ή και διά του τηλεφώνου, ανταλλάσσονταν αισθήματα, γι’ αυτό και σχηματίζονταν σκέψεις, μπερδεμένες ίσως και θυμικής καταγωγής, πάντως ζεστές, ανθρώπινες, με την αυθεντική αγωνία τους και την ουσιαστική έγνοια τους, με τη σκληρή κριτική τους και τη σκληρότερη αυτοκριτική τους, συμπυκνωμένη σε τούτη τη φρασούλα: «Τα μούτρα μας σπάνε με τις πέτρες τους τα παιδιά», όσα τέλος πάντων τις πετάνε. Τα μούτρα μας, δηλαδή και τα δικά τους μούτρα, τα μελλοντικά, αν μείνουν εγκλωβισμένα στη δική μας διαδρομή, μέσα στον κόσμο που ετοιμάσαμε και τους παραδώσαμε· έναν κόσμο που εκλύει βία, αυθαιρεσία, ατομικισμό, αγοραφοβία και υλοφροσύνη σχεδόν από όλους τους πόρους του, και οπωσδήποτε από όλους τους θεσμούς του. Εμείς πάντως, οι «μεγάλοι», οι «ώριμοι», μετά το πρώτο ξάφνιασμα και την αρχική υποκριτική εκδήλωση ενδιαφέροντος, κάνουμε ό,τι μπορούμε να τα κρατήσουμε εγκλωβισμένα. Γέμισε πάλι παιδονόμους ο τόπος· με αυστηρότερους ανάμεσά τους εκείνες τις «ψυχές τις μαραγκιασμένες από δημόσιες αμαρτίες» του Σεφέρη που μια βδομάδα πριν παρίσταναν ότι «αφουγκράζονται τα παιδιά».

Πύλη προς το έλλογο

Tου Νικου Γ. Ξυδακη, Η Καθημερινή, 21/12/2008

Δύο εβδομάδες μετά τη Νύχτα του Αγίου Νικολάου με το φόνο του 15χρονου Αλέξη και την πανελλαδική εξέγερση λυκειόπαιδων και άγριας νεολαίας, το σύνολο σχεδόν του πολιτικού κόσμου αρνείται πεισμόνως να αφουγκραστεί οτιδήποτε. Σαν να ζουν σε άλλη χώρα.

Σίγουρα δεν διαθέτουν τα αναλυτικά εργαλεία για να προσεγγίσουν τα καινοφανή υποκείμενα, τις πολυπολικές συγκρούσεις, τους εργαζόμενους νέου τύπου, τους ημιαποκλεισμένους, τους μικροαστούς που εξαθλιώνονται, τη μεσαία τάξη που ξεπέφτει. Οι συζητήσεις για τον βαθύ μετασχηματισμό της εργασίας και της σύστοιχης συνείδησης, για το μετασχηματισμό του λαού σε πλήθος, για τη νέα γενική διάνοια, για την πνευματική υπεραξία, για τους homo sacer λαθρομετανάστες, για τη βιοπολιτική, για την αυξανόμενη ενδοκοινωνική βία, για τη φθορά του δημόσιου χώρου, όλες αυτές οι συζητήσεις που ανάβουν εδώ και πολλά χρόνια, και είναι επείγουσες και αναγκαίες όσο ποτέ, ασφαλώς και δεν βρίσκονται στα ενδιαφέροντα του πολιτικού προσωπικού. Ασφαλώς. Η πολιτική ελίτ της χώρας επιδίδεται μόνο στη δράση: Πώς θα παραμείνει στην εξουσία.

Δεν μπορούν λοιπόν; Ναι. Και δεν θέλουν. Δεν θέλουν να καταβάλουν κανέναν κόπο για να σκεφτούν, πόσω μάλλον για να κατανοήσουν ή να ρισκάρουν δράση άλλη από την καθήλωση στην καρέκλα. Κι όταν ξεσπάσει κρίση; Οταν το πλήθος, που έως τώρα αγνοούσαν ή περιφρονούσαν, πάρει φωτιά από μια σπίθα; Ε, τότε το μόνο που μπορούν να κάνουν είναι να αναζητήσουν έναν φταίχτη εκεί έξω, έξω από τους ίδιους βεβαίως. Ενα εξιλαστήριο θύμα.

Στην περίπτωση των ταραχών, ο φταίχτης ήταν πάντα, στερεότυπα, οι γνωστοί – άγνωστοι, οι κουκουλοφόροι. Στην περίπτωση των σχολικών καταλήψεων και κινητοποιήσεων, φταίχτης ήταν πάντα οι υποκινητές της Αριστεράς. Τώρα, με την Greek Riot των λυκειόπαιδων της μεσαίας τάξης, των γονιών τους, αριστερών, φοιτητών, άγριων, αποκλεισμένων, λούμπεν, τώρα που τσουρουφλίζεται η Ελλάδα από οργή, τώρα που μυριάδες κραυγάζουν «φτάνει πια!», ποιος είναι ο φταίχτης; Η πολιτική ελίτ, κατάκοπη από σκάνδαλα, κορεσμένη από νεποτισμό, αποσυρμένη από την κόλαση του πραγματικού, η ίδια που ανέθεσε τη διαχείριση του κοινωνικού σε ειδικούς φρουρούς, βρίσκεται πια αντιμέτωπη με την κοινωνία. Και αφού δεν αναγνωρίζει καμία δική της ευθύνη, αναζητά υποκινητές, καθοδηγητές και συνοδοιπόρους. Ακριβώς με την ορολογία του Ψυχρού Πολέμου. Ο ΣΥΡΙΖΑ, σχηματισμός της Αριστεράς, σε οριακή επαφή με τα νεανικά κινήματα των τελευταίων ετών, κυρίως τα φοιτητικά, κλήθηκε να καταδικάσει τους εξεγερμένους συλλήβδην, κυρίως από εισαγγελείς–τηλεαστέρες. Οταν ο ηγέτης του Αλ. Αλαβάνος είπε ζυγισμένα, σαν γονιός, «δεν μπορώ να καταδικάσω ένα παιδί που πετάει μια πέτρα, και δεν είναι επαγγελματίας», μετατράπηκε σε αποδιοπομπαίο τράγο. Ο ΣΥΡΙΖΑ υποκινεί, υποθάλπει, καθοδηγεί τους σπάστες – ήταν η ετυμηγορία της έξαλλης μιντιόσφαιρας, της πολιτικής ελίτ και του σταλινικού ΚΚΕ, το οποίο συνεπές στην παράδοσή του χαρακτηρίζει προδότες, πράκτορες και προβοκάτορες όποιους ξεφεύγουν από τη χειραγώγησή του – από τον καιρό της ΟΠΛΑ και του Πλουμπίδη, έως τους «προβοκάτορες» του Πολυτεχνείου ’73.

Η πραγματικότητα: Η κομματική Αριστερά δεν είχε καμία ουσιαστική επιρροή στο αυθόρμητο, διάχυτο και άμορφο πλήθος της δεκεμβριανής εξέγερσης. Ωστόσο, μεταξύ των αυτόνομων εξεγερμένων υποκειμένων με πολιτική συνείδηση και της οργανωμένης Αριστεράς πάντα υπήρχε μια άτυπη διαπίδυση, διαπίδυση ιδεολογικών αντιδικιών και αντιπαραθέσεων όμως, και όχι καθοδήγησης. Οι δε σημερινοί διάχυτοι «άγριοι», βάνδαλοι και λούμπεν, δεν επηρεάζονται καν από πολιτικούς αντιεξουσιαστές, πόσω μάλλον από «καθεστωτικούς» αριστερούς.

Η δαιμονοποίηση της Αριστεράς, σε όλο το φάσμα, από τους ευπειθείς πρώην ΚΚΕ–εσωτ. έως τους αναρχικούς, συνιστά απειλή για τα θεμέλια της κοινωνίας. Ο δίαυλος του πολιτικού πρέπει να παραμείνει ανοιχτός· η οργή και η καταστροφική μανία να μετασχηματιστούν έλλογα, να εμπλουτίσουν την πολιτική κοινωνία. Η τυφλή απόρριψη μπορεί να ρίξει το εξεγερμένο πλήθος βαθύτερα στην απελπισία και τον μηδενισμό, απελευθερώνοντας πολύ πιο σκοτεινές δυνάμεις.

Γι’ αυτό το άμορφο πλήθος, η πολυμερής αντιφατική Αριστερά είναι προς το παρόν η μόνη πύλη εισόδου στο έλλογο. Αν κλείσει η πύλη, θα πλημμυρίσει η απόγνωση και η τυφλότης. Και τότε ανάμεσα στις φρουρούμενες επαύλεις της ελίτ και στους λυσσασμένους λούμπεν, θα μείνει ανυπεράσπιστη η απέραντη μεσαία τάξη, και τα παιδιά της με τα χούντις, δηλαδή όλοι μας.

Κυβέρνηση εθνικής ενότητας

Tου Αθανασιου Ελλις, Η Καθημεερινή, 21/12/2008

Η Ελλάδα βιώνει μία από τις πιο δύσκολες περιόδους των τελευταίων δεκαετιών. Η δυσοσμία που αναδίδεται από μέρος του πολιτικού κόσμου, σε συνδυασμό με τη διεθνή οικονομική κρίση, δημιουργούν ένα εκρηκτικό μίγμα το οποίο καθιστά περισσότερο επίκαιρη, και για τον γράφοντα αναγκαία, τη συγκρότηση κυβέρνησης εθνικής ενότητας. Στο εγχείρημα οφείλουν να συμμετάσχουν τα δύο μεγάλα κόμματα που έχουν εμπειρία στην άσκηση εξουσίας και παρεμφερείς θέσεις στα περισσότερα ζητήματα. Εύλογα κάποιοι θα επισημάνουν την ανικανότητα των περισσότερων νυν και πρώην υπουργών. Ομως, αυτούς έχουμε, με αυτούς θα πορευθούμε. Ας συνεργασθούν τουλάχιστον οι καλύτεροι.

Καραμανλής και Παπανδρέου πρέπει να δείξουν ότι διαθέτουν τόλμη και όραμα. Να συμφωνήσουν σε βασικές κατευθύνσεις και να συνεργασθούν. Να απορρίψουν τη μετριότητα. Να πλαισιωθούν από ανθρώπους με γνώσεις και επίπεδο. Τους επιτυχημένους τεχνοκράτες που θα δεχθούν να βοηθήσουν, και τους λίγους ικανούς πολιτικούς σε όποιο κόμμα και αν ανήκουν. Στελέχη με φρέσκο τον αέρα του εξωτερικού, όπως ο Δήμας, ο Χατζηδάκης, η Ξενογιανακοπούλου και ο Μπεγλίτης, αλλά και δοκιμασμένους υπουργούς όπως ο Πάγκαλος, η Μπακογιάννη, ο Χρυσοχοΐδης, ο Ρέππας, ο Παπαθανασίου και, ναι, η Γιαννάκου. Οι άξιοι είναι λίγοι και τους έχουμε ανάγκη όλους.

Οι δύο αρχηγοί οφείλουν να βάλουν το εθνικό συμφέρον υπεράνω κομματικών υπολογισμών. Θα απογοητεύσουν κάποιους οπαδούς τους, αλλά με τη χώρα να βρίσκεται στο χείλος του γκρεμού θα επιδείξουν υπευθυνότητα και θα σηματοδοτήσουν αλλαγή νοοτροπίας, ενώ θα ενθαρρύνουν και σοβαρούς ανθρώπους από τον ιδιωτικό τομέα να συμμετάσχουν στην κοινή προσπάθεια.

Το πρόβλημα δεν είναι η χθεσινή ή η σημερινή κυβέρνηση. Το πρόβλημα είναι το κράτος. Η εμπειρία της μεταπολίτευσης μας δείχνει ότι ο κρατικός μηχανισμός παρουσιάζει τις ίδιες αδυναμίες όποιο κόμμα και αν βρίσκεται στην εξουσία: από την αδιαφάνεια, τον χρηματισμό και τη διαπλοκή, έως την ατιμωρησία. Από το χρηματιστήριο φθάσαμε στο Βατοπέδι.

Χρειάζονται προσεκτικά σχεδιασμένα μέτρα για την οικονομία, που να μην ανατρέπονται εν μια νυκτί, εκσυγχρονισμός της αστυνομίας και κάθαρση στη δικαιοσύνη, γενναίες τομές στην παιδεία και στο ασφαλιστικό. Για να υλοποιηθούν όλα αυτά, πέρα από τους ικανούς υπουργούς απαιτείται ισχυρή λαϊκή πλειοψηφία. Τα δύο μεγάλα κόμματα εκπροσωπούν το 75% του λαού και παρότι επιμένουν, για ψηφοθηρικούς λόγους, να αναδεικνύουν τις λίγες διαφορές τους, η αλήθεια είναι πως στα σημαντικά ζητήματα οι θέσεις τους δεν διαφέρουν ριζικά. Αυτό έδειξε η εναλλαγή τους στην εξουσία τα τελευταία 35 χρόνια.

Τους επόμενους μήνες πολλοί άνθρωποι θα χάσουν τη δουλειά τους, επιχειρήσεις θα κλείσουν ή θα συρρικνωθούν, η κοινωνία θα αγωνιά. Στους δύσκολους καιρούς που έρχονται δεν έχουμε την πολυτέλεια της διαίρεσης και της διχόνοιας. Οι στίχοι του Σολωμού, που μου υπενθύμισε πρόσφατα ο κορυφαίος αρχαιολόγος Γ. Σακελλαράκης, παραμένουν και σήμερα επίκαιροι: «Εάν μισούνται ανάμεσά τους δεν τους πρέπει ελευθεριά».

Συνάντηση Καραμανλή με Παπούλια και πολιτικούς αρχηγούς

Συνάντηση με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κάρολο Παπούλια θα έχει αύριο το πρωί ο πρωθυπουργός Κ. Καραμανλής, προκειμένου να τον ενημερώσει για την κατάσταση που επικρατεί τα τελευταία 24ωρα.

Στο μεταξύ ολοκληρώθηκε λίγο πριν από τα μεσάνυχτα η έκτακτη συνεδρίαση της κυβερνητικής επιτροπής στο Μέγαρο Μαξίμου. Ο υπουργός Εσωτερικών Πρ. Παυλόπουλος δήλωσε ότι «τα επεισόδια δεν δικαιολογούνται από το λυπηρό γεγονός του θανάτου του 15χρονου Αλέξη. Σε καμιά περίπτωση δεν πρόκειται η κυβέρνηση να ανεχθεί αυτά που συμβαίνουν. Τέτοια φαινόμενα δεν έχουν καμία δικαιολογία» και ότι αποτελούν «απαράδεκτη εικόνα για το επίπεδο της δημοκρατίας μας». Ο υπουργός ΠΕΧΩΔΕ Γ. Σουφλιάς είπε ότι «κανένας δεν έχει το δικαίωμα να πάρει το νόμο στα χέρια του» και συνέστησε «σύνεση και αυτοσυγκράτηση από όλους μας».

Μετά την αυριανή συνάντηση με τον Καρολο Παπούλια ο Κ. Καραμανλής θα έχει διαδοχικές συναντήσεις με τους πολιτικούς αρχηγούς:

* Στις 10.30 π.μ. θα συναντηθεί με τον Πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ Γ. Παπανδρέου και στις 11.15 π.μ. με την γ.γ. του ΚΚΕ Αλ. Παπαρήγα. Στη συνέχεια με τον πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ Αλ. Αλαβάνο στις 2.30 μ.μ. και με τον πρόεδρο του ΛΑΟΣ Γ. Καρατζαφέρη.

Οι συναντήσεις θα πραγματοποιηθούν στο γραφείο του πρωθυπουργού στη Βουλή.

* Αργά το βράδυ η κυβέρνηση διέψευσε φήμες περί λήψης έκτακτων μέτρων. «Πληροφορίες, σύμφωνα με τις οποίες αντικείμενο της αποψινής συνεδρίασης της Κυβερνητικής Επιτροπής είναι η λήψη αποφάσεων για επιβολή έκτακτων μέτρων, σύμφωνα με το άρθρο 48 του Συντάγματος, δεν έχουν την παραμικρή βάση είναι παντελώς ανυπόστατες», δήλωσε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Ευάγγελος Αντώναρος.

Enet – 08/12/2008