Το ιδιότυπο «come back» του Σαμαρά

• Του διευθυντή του «Εθνους» Γ.Χαρβαλιά

• Στην περίπτωση του Αντώνη Σαμαρά και οι πιο δαιμόνιοι book makers δεν θα μπορούσαν να φανταστούν μια τέτοια… ολική επαναφορά

• Η ανέλπιστη (μέχρι και για μερικές εβδομάδες νωρίτερα) επικράτηση του Αντώνη Σαμαρά στην αναμέτρηση για το αρχηγικό χρίσμα στη ΝΔ οδηγεί σε κάποιες ενδιαφέρουσες διαπιστώσεις.

Αρχικά, επιβεβαιώνει ένα διαχρονικό αξίωμα της πολιτικής που την κάνει να μοιάζει με το… ποδόσφαιρο. Πριν σφυρίξει ο διαιτητής τη λήξη, ουδείς μπορεί να προδικάσει το αποτέλεσμα. Υπάρχουν κάποιες σπάνιες περιπτώσεις όπου τα φαβορί πληρώνουν ακριβά την αλαζονεία τους και τα αουτσάιντερ ανατρέπουν τα προγνωστικά ακόμη και… σε ρεβάνς εκτός έδρας.

Στην περίπτωση του Αντώνη Σαμαρά και οι πιο δαιμόνιοι book makers δεν θα μπορούσαν να φανταστούν μια τέτοια… ολική επαναφορά. Ο Μεσσήνιος πολιτικός, που μεσουρανούσε στις αρχές της δεκαετίας του 90, μετά την αποχώρησή του από τη Νέα Δημοκρατία και το άδοξο πείραμα της «Πολιτικής Ανοιξης», θεωρήθηκε πολιτικά «τελειωμένος». Για πολλά χρόνια κανείς δεν ασχολήθηκε μαζί του, τα μέσα ενημέρωσης τον αγνόησαν, ακόμη και ο ίδιος φαινόταν να μην πολυπιστεύει στο πολιτικό του μέλλον.

Στον αντίποδα, η κυρία Μπακογιάννη έχτιζε προφίλ και μηχανισμούς, καταλάμβανε θώκους και αξιώματα και έμοιαζε έτοιμη να διαδεχτεί, περιμένοντας υπομονετικά τη σειρά της, τον Κώστα Καραμανλή για να γράψει ιστορία ως η πρώτη γυναίκα αρχηγός κόμματος εξουσίας στη χώρα μας. Χωρίς να αποτελεί τμήμα του σκληρού καραμανλικού πυρήνα, η κόρη Μητσοτάκη αποτέλεσε κορυφαίο στέλεχος του καραμανλικού κυβερνητικού συστήματος και συνεργάστηκε θεσμικά με τον πρωθυπουργό, χωρίς ιδιαίτερες τριβές. Ο ίδιος, άλλωστε, φρόντιζε να της ανταποδίδει την εμπιστοσύνη, καθιστώντας τη συνομιλητή του για βασικά ζητήματα διακυβέρνησης, αλλά και προωθώντας «δικούς» της ανθρώπους σε κυβερνητικά και άλλα αξιώματα.

Σε μια πορεία έξι ετών, ο κ. Καραμανλής ανέδειξε τις χειρότερες κυβερνήσεις της μεταπολίτευσης, με πρωτοφανείς αστοχίες, ανεπάρκειες, σκάνδαλα, αλλά και συμπεριφορές στελεχών που προσέβαλαν τους οπαδούς της ΝΔ και ολόκληρη την ελληνική κοινωνία. Ο ίδιος, εν συνεχεία, με την απόφαση της πρόωρης προσφυγής στις κάλπες τον περασμένο Οκτώβριο (σ.σ.: για να… ξεκουραστεί), αναδείχθηκε σε εκλογικό νεκροθάφτη της κεντροδεξιάς παράταξης. Μοιραία η κ. Μπακογιάννη, με ασθενείς επιδόσεις στην κυβερνητική της θητεία και σοβαρά ολισθήματα, όπως ο χειρισμός της υπόθεσης Καραβέλα, ταυτίστηκε με τη χρεοκοπία της κυβέρνησης Καραμανλή. Είχε, όμως, τέτοιες προσβάσεις στα μέσα ενημέρωσης, στις παρέες εξουσίας και στο «σύστημα» που εκ πρώτης όψεως την κράτησαν ατσαλάκωτη. Δυστυχώς γι’ αυτήν, τα φαινόμενα απατούσαν. Στη συνείδηση του Νεοδημοκράτη ταυτίστηκε με την αποτυχία και τη σήψη της κυβέρνησης Καραμανλή, ενώ το βεβαρημένο πολιτικά παρελθόν του πατέρα της έπαιξε καταλυτικό ρόλο στη διαμόρφωση της αρνητικής εικόνας στην κοινή γνώμη. Οχι βεβαίως επειδή τα πολιτικά ατοπήματα θεμελιώνουν οικογενειακή ευθύνη ή κληροδοτούνται, αλλά επειδή ένα «οικογενειακό σύστημα» έδειξε να στηρίζει παντοιοτρόπως τις αρχηγικές της βλέψεις και να προσπαθεί να επιβάλει την εκλογή της.

Στο μικρό διάστημα της υπουργικής του θητείας ο Αντώνης Σαμαράς δεν ήταν δυνατόν βέβαια να ξαναχτίσει το προφίλ του, αλλά πιστώθηκε μία από τις ελάχιστες κυβερνητικές επιτυχίες (εγκαίνια Μουσείου Ακρόπολης) και μια σεμνότητα στη δημόσια παρουσία του. Τα στοιχεία αυτά δεν ήταν ασφαλώς από μόνα τους ικανά να του εξασφαλίσουν σοβαρές προϋποθέσεις για μια ευπρεπή εκλογική παρουσία στην εσωκομματική αναμέτρηση. Η ολική ανατροπή της εικόνας βασίστηκε σε μερικές κρίσιμες παραμέτρους που διαμόρφωσαν αυθόρμητο «ρεύμα» στη διάρκεια της δίμηνης προεκλογικής περιόδου.

Ο θυμός των Νεοδημοκρατών, που είδαν το κόμμα τους να προσγειώνεται σε ιστορικά χαμηλά ποσοστά μετά την εσπευσμένη προσφυγή στις κάλπες, μετατράπηκε σε σοβαρή καχυποψία όταν έφτασαν να διαγνώσουν πως ο υπαίτιος της συντριβής, Κ. Καραμανλής, «κλείνει το μάτι» προς συγκεκριμένη υποψηφιότητα. Η επιχείρηση παράδοσης κομματικής εξουσίας από ένα διεφθαρμένο σύστημα προς ένα άλλο πελατειακό κατεστημένο με χαρακτηριστικά δυναστείας δημιούργησε ισχυρές αντίρροπες δυνάμεις στη βάση της ΝΔ. Ουσιαστικά επρόκειτο για ένα «κίνημα απείθειας» προς τα κελεύσματα των «βαρόνων» του κόμματος από τους απλούς οπαδούς. Και όταν αυτοί κλήθηκαν να πάρουν τον λόγο, χάρη στο πείσμα του Δημήτρη Αβραμόπουλου, ανταποκρίθηκαν με μαζικό ξέσπασμα κατά των μηχανισμών στις κάλπες.

Η «εξέγερση» φαινόταν κι ας μην τολμούσαν οι δημοσκόποι να την αποτυπώσουν σε όλο της το μέγεθος. Σύσσωμα τα πεδία ανταλλαγής πολιτικών απόψεων, από το παραδοσιακό ελληνικό καφενείο μέχρι τα «μπλογκ» διαδικτυακής επικοινωνίας των νεότερων γενιών, διέγραφαν αυτό που επρόκειτο να συμβεί. Και από την άλλη πλευρά τα τραγικά προεκλογικά λάθη της υπερπροβεβλημένης κ. Μπακογιάννη, που είχε πάρει σβάρνα τα κανάλια, κατηγορώντας τον αντίπαλό της και ταυτόχρονα τα media που την υπονομεύουν (!), διαμόρφωναν μέρα με τη μέρα το σκηνικό της ανατροπής.

Δεν ήταν ασφαλώς η ψήφος του «συστήματος» ΠΑΣΟΚ που έφερε τον κ. Σαμαρά στην εξουσία. Η ψήφος θυμού των πικραμένων απλών και ανώνυμων Νεοδημοκρατών τον ανέδειξε και αυτό θα πρέπει να το χωνέψει καλά ο νέος αρχηγός της ΝΔ. Ουσιαστικά επρόκειτο περισσότερο για μία αρνητική ψήφο στο πρόσωπο της κ. Μπακογιάννη, του κ. Καραμανλή και της αυλής του, των μηχανισμών και εντέλει των πελατειακών εξαρτήσεων της παράταξης και λιγότερο για μία θετική ψήφο στο πρόσωπο του άφθαρτου κ. Σαμαρά. Ο τελευταίος θα πρέπει να εργαστεί σκληρά για να μετουσιώσει σε παγιωμένη θετική άποψη προς το πρόσωπό του το κίνημα διαμαρτυρίας της περασμένης Κυριακής…

[ΕΘΝΟΣ, 01/12/2009]