Αρχείο

Archive for the ‘Διανοούμενοι’ Category

Οι διανοούμενοι σπάνε τη σιωπή τους

Δεκέμβριος 15, 2008 Σχολιάστε
Βασίλης Βασιλικός, Συγγραφέας

Το καινούργιο
Αυτό που συνέβη την εβδομάδα που μας πέρασε σηματοδοτεί κάτι καινούργιο στη μακραίωνη Ιστορία του τόπου μας. Για πρώτη φορά, η γενιά των 15-17άρηδων εισβάλλει στο προσκήνιο της Ιστορίας με τόσο ειρηνικό και φιλοσοφημένο τρόπο. Νεράντζια κόντρα σε σφαίρες. Κάτι που σημαίνει ότι τα παιδιά γνωρίζουν το ροκ του μέλλοντός των. Ή το ροκ του μη μέλλοντός των. Γνωρίζουν ότι θα είναι η γενιά όχι των 700, αλλά των 350 ευρώ. Και όταν δεν βλέπεις μέλλον μπροστά σου, εκδικείσαι το παρόν που το κυοφορεί.

Αρης Μαραγκόπουλος, Συγγραφέας

Η συλλογική μελαγχολία
Η στενοχώρια των πολιτών αυτές τις ημέρες γεννά αλλεπάλληλες ερωτήσεις. Ερωτήσεις τόσο σε αυτούς που καταλαβαίνουν / δικαιολογούν την εξέγερση των νέων, όσο και σε εκείνους που αισθάνονται αυτή την εξέγερση ως ακατανόητη / αδικαιολόγητη. Οι ερωτήσεις αυτές, για πρώτη φορά στη μεταπολιτευτική Ιστορία μας, έχουν (συν)ταράξει τους πάντες.

Αλλά οι ερωτήσεις αυτές δεν είναι πολιτικές, με τη στενή έννοια του όρου. Είναι βαθύτατα οντολογικές. Αφορούν την υπαρξιακή υπόσταση του Ελληνα ως σύγχρονου πολίτη. Είναι ερωτήσεις σιωπηρά αποθηκευμένες στην άβυσσο της ψυχής του καθενός μας. Είναι ερωτήσεις αποθηκευμένες μαζί με τις αγορές μας, τις συναλλαγές μας, τα ψέματά μας, την αμνησία μας. Είναι ερωτήσεις που αφορούν την ατομική μας σχέση με αξίες που υποκαθιστώνται από αγορές, τη σχέση μας με την παιδεία που παρέχουμε στα παιδιά μας, τη σχέση μας με την πολεοδομία, τις τράπεζες, την εφορία, τα νοσοκομεία, τις τοπικές ή άλλες εξουσίες της καθημερινότητάς μας κ.λπ. κ.λπ. Οι ερωτήσεις αυτών των ημερών είναι πολύ προσωπικές ερωτήσεις που παράγουν δικαιολογημένη μελαγχολία. Επειδή για να τις απαντήσουμε, ο καθένας ξεχωριστά, οφείλουμε να κοιτάξουμε κατάματα τον εαυτό μας στον καθρέφτη – και καθρέφτης αυτή τη στιγμή είναι τα μάτια των παιδιών μας που διαδηλώνουν για το νεκρό Αλέξη.

Κώστας Βεργόπουλος, Καθηγητής Πανεπιστημίου Παρισίων

Μέρες Δεκέμβρη
Οι μαθητές και οι φοιτητές εξεγείρονται απέναντι σε μια κοινωνία που έχει εξαντλήσει κάθε δυνατότητα ανανέωσης, πολλαπλασιάζοντας κοινωνικούς αποκλεισμούς και απόγνωση. Το σενάριο αυτό διεγράφετο από καιρό στον ορίζοντα ως φόβος, εν τούτοις ουδείς το αντιμετώπιζε άμεσα στην Ευρώπη, και ακόμη λιγότερο στην Ελλάδα. Στη χώρα μας επαληθεύεται ο βασικός νόμος της οικονομίας: μέγιστη κοινωνική καταστροφή, και ιδίως των νέων, για ελάχιστο θετικό αποτέλεσμα και αυτό προς αποκλειστικό όφελος μιας ιδιότυπης εκσυγχρονιστικής αριστεροδεξιάς, αντικοινωνικής και αντινεανικής ολιγαρχίας. Οταν νεανικοί πληθυσμοί συγχέονται με συμπεριφορές τύπου Black Block, αυτό σηματοδοτεί βαθιά απόγνωση: οι σημερινοί νέοι της πλειοψηφίας των κοινωνικών κατηγοριών περιέρχονται σε συνθήκες κοινωνικού αποκλεισμού και μεταβάλλονται σε σύγχρονους «απόκληρους». Προαναγγέλλονται γενικότερες εξεγέρσεις και των υπόλοιπων στρωμάτων της κοινωνίας, που κι αυτά βρίσκονται σε παρόμοια θέση αποκλεισμού και απόγνωσης. Το φάντασμα της εξέγερσης των σύγχρονων απόκληρων πλανιέται σήμερα σε ολόκληρη την Ευρώπη, ως άμεση συνέπεια του αδιεξόδου στο οποίο, με επιλογή των πολιτικών συστημάτων τους, έχουν εγκλωβιστεί οι σύγχρονες κοινωνίες. Η εξέγερση επέρχεται σε στιγμή παγκόσμιας κρίσης, χωρίς υποκίνηση από πολιτική οργάνωση, χωρίς ανταπόκριση με προκατασκευασμένο σχήμα: όταν η παγκοσμιοποίηση, ο νεοφιλελευθερισμός, η κατίσχυση των αγορών, των χρηματιστηρίων, η διαφθορά και η σήψη των πολιτικών συστημάτων μετατρέπουν τους νέους σε κοινωνικά «απόβλητα»*, η συνέχεια είναι αναμενόμενη και δεν εξαρτάται από την αξιολόγηση κανενός από αυτούς εναντίον των οποίων στρέφεται.
* Σύμφωνα με την έκφραση του Γάλλου προέδρου Σαρκοζί.

Νίκος Μαραντζίδης, Πανεπιστήμιο Μακεδονίας

Πολιτική συστολή
Αυτό που με άγγιξε περισσότερο είναι η συμμετοχή στα γεγονότα και στο πλιάτσικο των μεταναστών και των άλλων αποκλεισμένων (Τσιγγάνοι κ.ά.). Φθόνος και λαχτάρα μαζί για την κοινωνία της αφθονίας, που απλώνεται επιδεικτικά μπροστά τους χωρίς να μπορούν να την αγγίξουν. Αν κάτι με εντυπωσίασε αρνητικά, είναι η συστολή όλων των πολιτικών κομμάτων να μιλήσουν και να προβληματιστούν δημόσια για αυτό. Βέβαια, οι ψήφοι κατανέμονται μέσα στην κοινωνία των 2/3. Το υπόλοιπο ένα τρίτο προς το παρόν δεν ψηφίζει.

Ενας μου φοιτητής έγραψε στο Διαδίκτυο: «Αν το δίλημμα πρέπει να είναι δικομματισμός ή πέτρες, εγώ θα επιλέξω το δικομματισμό». Πολλοί άλλοι θα έχουν σκεφτεί με παρόμοιο τρόπο. Το ΚΚΕ, για παράδειγμα, που έξυπνα ξεκαθάρισε αμέσως τη θέση του για να μη βρεθεί μπροστά σε τέτοια αδιέξοδα. Ο ΣΥΡΙΖΑ πάλι, θύμωσε∙ θα έλεγα, καλύτερα, μούτρωσε, όπως τα κακομαθημένα παιδιά όταν δεν γίνεται το δικό τους. Εκεί ίσως πρέπει να αναζητήσουμε τη δική του οργή.

Να μεταφερθεί το κέντρο του αγώνα στα σχολεία και τις σχολές, ζήτησε ο πρόεδρος Τσίπρας, αλλά θα έπρεπε να προσθέσει: Μέχρι να ανεβούμε καμιά μονάδα στις δημοσκοπήσεις. Τελικά, ίσως εκεί στην Κουμουνδούρου θα έπρεπε να υιοθετήσουν το σύνθημα του Μάη του ’68: Τα θέλουμε όλα και τα θέλουμε τώρα!

Αλέξανδρος Ισαρης, Ζωγράφος – Συγγραφέας

Γεννιέται ο φόβος
Ενα τραγικό γεγονός, η δολοφονία ενός παιδιού από αστυνομικό, πυροδότησε μια σειρά από γεγονότα που μας έκαναν να νιώθουμε οργή, δυσφορία, λύπη, απογοήτευση, ανασφάλεια, και κυρίως φόβο. Αυτό που νιώθω αυτές τις μέρες είναι ένας φόβος που με ξεπερνά και με παραλύει. Πιστεύω πως αρχίζει μια εποχή φόβου, που δεν ξέρω πώς θα εξελιχθεί και τι επιπτώσεις θα έχει στην κοινωνία. Από τη μία υπάρχει μια κυβέρνηση βουτηγμένη στα σκάνδαλα, που δεν έχει τη βούληση, ούτε την ικανότητα, να αντιμετωπίσει κρίσιμες καταστάσεις και, από την άλλη, μια αμήχανη και υποτονική αντιπολίτευση, που ενδιαφέρεται περισσότερο για τα γκάλοπ παρά για τα προβλήματα των πολιτών. Η Αστυνομία είναι ανύπαρκτη. Δεν υπάρχουν η κατάλληλη εκπαίδευση και η κατάλληλη δομή για να είναι αποτελεσματική. Η νεολαία δικαίως οργίζεται και κατεβαίνει στους δρόμους. Ομως ένα μικρό τμήμα της, οι λεγόμενοι «γνωστοί άγνωστοι» ή «κουκουλοφόροι», πυρπολεί και λεηλατεί ανενόχλητο, χωρίς ποτέ να συλληφθεί και να τιμωρηθεί για τις πράξεις του. Τελευταία κάποιοι απ’ αυτούς εισέβαλαν σε λεωφορείο όπου τρομοκράτησαν τους επιβάτες και τραυμάτισαν τον οδηγό. Τι κρύβεται πίσω από όλα αυτά;

Γιώργος Μαργαρίτης, Καθηγητής ΑΠΘ

Ορατό πρόβλημα
Το πρόβλημα είναι ορατό, διαυγές, ευδιάκριτο: Η κοινωνική πραγματικότητα, μέσα στην οποία ζούμε, δεν αντέχεται πλέον. Οι εργαζόμενοι βλέπουν το εισόδημά τους να συρρικνώνεται πολλά χρόνια τώρα. Ολα όσα προστάτευαν τη ζωή τους και τη ζωή των παιδιών τους εξανεμίζονται: ασφάλιση, περίθαλψη, δωρεάν εκπαίδευση για τα παιδιά τους, ωράριο εργασίας και ό,τι άλλο σκεφτεί το ταξικά υποταγμένο κέντρο «διακυβέρνησης» των Βρυξελλών.

Οσοι επωφελούνται από το σύστημα αυτό ή όσοι απλά είναι βλάκες και θεωρούν αυτονόητες τις εξελίξεις ζητούν περισσότερη Αστυνομία, περισσότερες φυλακές, περισσότερα χημικά και δακρυγόνα. Αρνούνται να δουν την πηγή του κακού, την πληγή απ’ όπου διαχέονται τα μικρόβια…
Δυστυχώς, η λύση δεν μπορεί να είναι παρά πολιτική και καμία σχέση δεν μπορεί να έχει με το απολιτικό υπερθέαμα της τυφλής βίας. Πολιτική, δε, λύση δεν σημαίνει αλλαγή του Κωστάκη με τον Γιωργάκη. Σημαίνει αλλαγή πολιτικής: τα συμφέροντα των εργαζομένων στην εξουσία.

Γιάννης Μηλιός, Καθηγητής ΕΜΠ

Αλλος λαός
Ζούμε ένα ιστορικό γεγονός. Η «επόμενη μέρα» θα βρει μια διαφορετική Ελλάδα και ένα διαφορετικό «λαό» από αυτόν που γνωρίσαμε. Η εξέγερση της ελληνικής νεολαίας και μεγάλης μερίδας των εργαζομένων και ανέργων μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να πήρε άγριες και αδιέξοδες μορφές, όμως κανένα σπάσιμο βιτρίνας δεν μπορεί να αντισταθμίσει την εν ψυχρώ δολοφονία του Αλέξη, τα εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ που στοιχίζουν στο Ελληνικό Δημόσιο τα σκάνδαλα των ρασοφόρων και των γνωστών-αγνώστων πολιτικών των δύο κομμάτων εξουσίας, τον κοινωνικό όλεθρο των νεοφιλελεύθερων πολιτικών σε βάρος της μεγάλης πλειοψηφίας των εργαζομένων και των συνταξιούχων.

Η ελληνική κοινωνία στάθηκε στο ύψος της και βροντοφώναξε: Δεν πάει άλλο με την εργοδοτική ασυδοσία, την κρατική τρομοκρατία και την αστυνομική αυθαιρεσία!

Ας θυμίσω μόνο την κορυφή του παγόβουνου, χρησιμοποιώντας στοιχεία που παραθέτει το Ελληνικό Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι: Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και η Επιτροπή του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου καταδίκασαν την Ελλάδα κατά την τελευταίο τετραετία εννέα φορές για κακομεταχείριση και παράνομη χρήση όπλων. Kατά την περίοδο 2003-2007 ερευνήθηκαν πειθαρχικά 238 καταγγελίες κατά αστυνομικών για κακομεταχείριση και αποτάχθηκε μόνο ένας, ενώ για μόνο 127 από αυτές σχηματίσθηκαν ποινικές δικογραφίες και μέχρι σήμερα υπήρχαν μόνο 2 πρωτόδικες καταδίκες που εκκρεμούν ενώπιον Εφετείων. Παράλληλα, κατά την ίδια περίοδο, υπήρξαν 99 υποθέσεις χρήσης όπλων από αστυνομικούς. Από τη χρήση όπλων 12 άτομα σκοτώθηκαν και άλλα 27 τραυματίστηκαν.

Τα τελευταία γεγονότα απέδειξαν ότι η αστυνομική τρομοκρατία είναι η χειρότερη μέθοδος για την προστασία της περιουσίας των μικροεπιχειρηματιών του «μεσαίου χώρου».

Ελεύθερος Τύπος, Δευτέρα, 15.12.08

Κατηγορίες:Διανοούμενοι

Θανάσης Βαλτινός: Πού βρίσκονται οι διανοούμενοι;

Δεκέμβριος 13, 2008 Σχολιάστε
Πού βρίσκονται οι διανοούμενοι;


Πού βρίσκονται οι διανοούμενοι αυτές τις ημέρες, γιατί δεν παίρνουν θέση; Ο Θανάσης Βαλτινός, ακαδημαϊκός και πρόεδρος της Εταιρείας Συγγραφέων, με δική του πρωτοβουλία έστειλε την ακόλουθη δήλωση:

«Οι κουκουλοφόροι είναι παντού και πάντα ίδιοι. Εχουν την προϊστορία τους. Ψελλίσματα ότι τάχα εκφράζουν τα αδιέξοδα της νεολαίας είναι γελοία. Η νεολαία έχει πρόσωπο. Εξίσου γελοία είναι η ερμηνεία ότι αποτελούν σύμπτωμα κάποιας επερχόμενης επανάστασης. Γιατί κι αυτό ακούστηκε. Η Πολιτεία παράλυτη ληθαργεί. Επί τρεις μέρες η χώρα καίγεται. Ωραία. Ας απολαύσουμε το θέαμα».

Ωστόσο,ο ίδιος ο Θανάσης Βαλτινός είναι ένας ΔΙΑΝΟΟΥΜΕΝΟΣ. Γιατί ασχολείται με τους άλλους και δεν παίρνει αυτός κάποια πρωτοβουλία, τη στιγμή μάλιστα που είναι και ακαδημαϊκός αλλά και πρόεδρος της Εταιρείας Συγγραφέων. Με την «αιχμηρή» απάντησή του στρέφεται εναντίον των μελών των δύο φορέων στους οποίους συμμετέχει.  Ας κάνει κάποια πρόταση, ωστε και η Ακαδημία αλλά και η Εταιρεία Συγγραφέων να βγάλουν μια ανακοίνωση, να κάνουν μια «παράσταση» στον πρωθυπουργό, στην Ελληνική Αστυνομία, να μιλήσουν στη νεολαία, να βγάλουν ένα μανιφέστο, να δείξουν τέλος πάντων ότι δεν ενδιαφέρονται μονάχα για την προσωπική τους προβολή, για τα βιβλιαράκια τους και τις δημοσιεύσεις τους…