Αρχείο

Posts Tagged ‘ΑΝΑΛΥΣΗ’

Σε αδιέξοδο η ελληνική οικονομία

Δεκέμβριος 21, 2008 Σχολιάστε

Κουβαλάει τα βάρη ενός ασύμβατου με τις περιστάσεις προϋπολογισμού και τα λάθη δέκα χρόνων σπάταλης δημοσιονομικής πολιτικής

Του Νικου Νικολαου, Η Καθημερινή, 21/12/2008

Ο προϋπολογισμός του 2009 που θα ψηφίσουν απόψε οι 151 βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας κρινόμενος σε σχέση με την οικονομική κρίση που θα είναι σφοδρή το επόμενο έτος, αλλά και με την κοινωνική αναταραχή που τώρα ξεκινά και είναι άδηλο τι διαστάσεις θα πάρει στους επόμενους μήνες, είναι ένα λάθος μέτρο οικονομικής πολιτικής που λαμβάνεται σε μια λάθος στιγμή. Η ελληνική οικονομία, λοιπόν, χωρίς σχέδιο και χωρίς καθοδηγητική ηγεσία και επιτελείο θα βαδίσει το 2009 όχι στον δρόμο που επέλεξε η κυβέρνηση, αλλά στα δύσκολα μονοπάτια που θα τη σπρώξουν άλλα ισχυρά κέντρα, όπως π.χ. οι διεθνείς αγορές που μας δανείζουν, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή με τους περιορισμούς που θα θέσει στην άσκηση της δημοσιονομικής πολιτικής, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο με τις αυστηρές εκθέσεις του κ.λπ.

Αυτή δυστυχώς είναι τώρα η μόνη ρεαλιστική προοπτική για την οικονομία μας, μια και σηκώνει τα βάρη όχι μόνο ενός ασύμβατου με τις περιστάσεις προϋπολογισμού, αλλά και τα συσσωρευμένα λάθη μιας σπάταλης και ανερμάτιστης δημοσιονομικής πολιτικής που ακολούθησε τα πέντε χρόνια της εξουσίας της η Νέα Δημοκρατία αντιγράφοντας την πολιτική της κυβέρνησης Σημίτη, παρ’ ότι στα λόγια την εξόρκιζε. Οπως χαρακτηριστικά αναφέρεται στο τελευταίο εβδομαδιαίο Δελτίο της Alpha Bank στην περίοδο 2002-2008 οι πρωτογενείς δαπάνες του τακτικού προϋπολογισμού (δηλαδή οι δαπάνες αφαιρουμένων των τόκων) αυξάνονταν με μέσο ετήσιο ρυθμό 9,7%, ενώ τα έσοδα με ετήσιο ρυθμό 6,2%! Αν σκεφθεί κανείς ότι τα χρόνια αυτά, όπως και τα προηγούμενα δύο (2000-2002) που η κατάσταση ήταν ακόμη χειρότερη, ήσαν από τα καλύτερα που γνώρισε η διεθνής οικονομία, αλλά και η ελληνική, με ρυθμούς ανάπτυξης 4% και επιτόκια 2%-3%, αντιλαμβανόμαστε ότι οι κυβερνήσεις της τελευταίας δεκαετίας εγκλημάτησαν κυριολεκτικά στα δημόσια οικονομικά, αφού αντί να τα νοικοκυρέψουν και να μειώσουν έτσι το δυσβάστακτο δημόσιο χρέος (που ήδη το 2000 έφθανε στο 101,8% του ΑΕΠ) έκαναν ακριβώς το αντίθετο.

Νομίζω ότι στα δύο αυτά νούμερα, δηλαδή στην αύξηση των δαπανών κατά 9,7% και των εσόδων κατά 6,2% απεικονίζεται όλο το δημοσιονομικό δράμα της χώρας, αφού ο υψηλός ρυθμός αύξησης των δαπανών αποκαλύπτει σπατάλη, κομματικές προσλήψεις και σκανδαλώδεις παροχές, ενώ ο χαμηλός ρυθμός αύξησης των εσόδων αναδεικνύει την ανικανότητα των κυβερνήσεων να οργανώσουν τους ελεγκτικούς και φοροτεχνικούς μηχανισμούς και να περιορίσουν την προκλητική φοροδιαφυγή. Αυτή η δημοσιονομική διάλυση της χώρας είναι η πρωτογενής αιτία διόγκωσης του δημοσίου χρέους, αύξηση του ελλείμματος του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, υπονόμευση της ανταγωνιστικότητος της οικονομίας και μυρίων άλλων κακών!

Οπως σημειώνουν οι οικονομολόγοι της Alpha Bank: «Οι δυσμενείς αυτές δημοσιονομικές εξελίξεις σημειώθηκαν σε μια περίοδο δυναμικής ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας. Είναι δε ακριβώς αντίστροφες από τις εξελίξεις που θα έπρεπε να αναμένονται σε μια τέτοια περίοδο, ιδιαίτερα σε μια χώρα της οποίας το δημόσιο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ πλησιάζει το 95%, με προοπτικές να αυξηθεί περαιτέρω στα επόμενα έτη με τη σταδιακή ενσωμάτωση του χρέους των νοσοκομείων, των συγκοινωνιακών οργανισμών και κυρίως του χρέους των οργανισμών Κοινωνικής Ασφάλισης. Τέλος, οι ανωτέρω εξελίξεις αποτελούν τη βασική αιτία που η Ελλάδα δεν μπορεί να συμμετέχει στις ευρωπαϊκές πολιτικές δημοσιονομικής ενίσχυσης της οικονομίας στη σημερινή περίοδο που επιβαρύνεται από την παγκόσμια οικονομική κρίση».

Και ενώ λοιπόν Νέα Δημοκρατία αλλά και ΠΑΣΟΚ λεηλάτησαν κυριολεκτικά τα δημόσια οικονομικά τα τελευταία 10 χρόνια, σήμερα που η διεθνής κρίση βρίσκει ανήμπορη και καταχρεωμένη την οικονομία μας, αντί να καθήσουν γύρω από ένα τραπέζι οι ηγεσίες τους και με τη βοήθεια επιστημόνων και οικονομικών παραγόντων να συντάξουν ένα τριετές σταθεροποιητικό πρόγραμμα που θα διασώσει από τη χρεοκοπία την οικονομία, αλλά και θα στείλει στις αγορές ένα μήνυμα εμπιστοσύνης, συνεχίζουν μέχρι τα μεσάνυχτα τις κοινοβουλευτικές κοκορομαχίες, ενώ στους δρόμους ξεχειλίζει η οργή των νέων αλλά και η απελπισία των επιχειρηματιών και εργαζομένων.

Αλλά, όπως γράφουμε και στην αρχή, τα γεγονότα έχουν ήδη ξεπεράσει τα κόμματα και τις τελικές αποφάσεις για την ελληνική οικονομία θα τις πάρουν άλλα κέντρα που εδρεύουν στις Βρυξέλλες, στην Ουάσιγκτον και στο Λονδίνο όπου το κράτος συνάπτει τα δάνειά του! Μέσα σε αυτό το πιθανολογούμενο σκηνικό ο εν όψει ανασχηματισμός που σχεδιάζει ο κ. Κώστας Καραμανλής ή το πρόγραμμα παροχών με το οποίο αλιεύει ψήφους ο κ. Γ. Α. Παπανδρέου, μοιάζουν περιθωριακές κινήσεις και οι έγκυροι οικονομικοί κύκλοι είναι πεπεισμένοι.

Πρώτον, ότι ο κ. Κώστας Καραμανλής όσο και αν αργήσει να κάνει εκλογές, δεν θα εφαρμόσει πάντως ούτε για ένα μήνα τον προϋπολογισμό που σήμερα ψηφίζουν οι βουλευτές του. Τον Ιανουάριο ο κ. Αλμούνια θα του ζητήσει να υποβάλει σταθεροποιητικό πρόγραμμα που θα περιλαμβάνει περικοπές δαπανών και αύξηση φορολογικών εσόδων. Δεύτερον, αν γίνουν μέσα στο 2009 εκλογές και τις κερδίσει το ΠΑΣΟΚ, ούτε αυτό θα έχει τη δυνατότητα να εφαρμόσει το πρόγραμμα παροχών που εξαγγέλλει. Θα κληθεί επίσης στις Βρυξέλλες για να εφαρμόσει ένα σταθεροποιητικό πρόγραμμα υπό την απειλή ότι η ελληνική οικονομία θα μπει πάλι σε επιτήρηση εξαιτίας υπερβολικού ελλείμματος. Αυτά είναι τα μόνα υπαρκτά σενάρια. Ολα τα υπόλοιπα είναι κουτσομπολιά κομματικής έμπνευσης.

Κατηγορίες:Οικονομία, Πολιτική Ετικέτες:

Η κυβέρνηση απαξιώθηκε πολιτικά

Δεκέμβριος 21, 2008 Σχολιάστε

Έχοντας πληγεί καίρια από τα σκάνδαλα, βρίσκεται πλέον σε σύγχυση και αμηχανία

Του Σταύρου Λυγερού, Η Καθημερινή, 21/12/2008

Συνήθως αυτοί που περιμένουν με μεγαλύτερη ανυπομονησία τα Χριστούγεννα είναι τα παιδιά, λόγω διακοπών και δώρων. Αυτή τη φορά, όμως, ο κανόνας έχει καταλυθεί. Τίποτα δεν μπορεί να συγκριθεί με την ανυπομονησία της κυβέρνησης. Ευρισκόμενη σε σύγχυση και πολιτική αμηχανία, χωρίς σχέδιο για την ανάκτηση του ελέγχου και την αποκατάσταση της έννομης τάξης, έχει εναποθέσει τις ελπίδες της στην κατευναστική επίδραση των εορτών.

Αν κρίνουμε από τον προγραμματισμό νέων κινητοποιήσεων, αλλά κυρίως από το βαρύ κλίμα, οι εορτές θα είναι πιθανότατα μία απλή παρένθεση. Οι επιπτώσεις της κρίσης στην πραγματική οικονομία δεν προκαλούν μόνο ανεργία και συρρίκνωση των εισοδημάτων. Επιδεινώνουν δραματικά και την ήδη πολύ προβληματική δημοσιονομική κατάσταση. Σε τέτοιο βαθμό, μάλιστα, που να είναι ορατός δια γυμνού οφθαλμού ο κίνδυνος να προκύψει κραχ στους μηχανισμούς του κοινωνικού κράτους. Τα Ταμεία δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους προς ασφαλισμένους και τα νοσοκομεία δυσκολεύονται να διεκπεραιώσουν την αποστολή τους.

  • Ασταθής ισορροπία

Ο κίνδυνος αυτός απειλεί να προσδώσει μία άλλη διάσταση στην ιδιότυπη κοινωνική εξέγερση των τελευταίων ημερών. Ακόμα κι αν δεν επιβεβαιωθεί το ανησυχητικό αυτό σενάριο, ακόμα κι αν το νεανικό κίνημα εκτονωθεί, η ατμόσφαιρα θα παραμείνει φορτισμένη. Στο σημείο που έχουμε φθάσει, η ισορροπία είναι τόσο ασταθής, που μπορεί να ανατραπεί από τυχαία γεγονότα, ή από την παρέμβαση κάποιου προβοκάτορα, που λειτουργεί μόνος του ή κατόπιν εντολών.

Οπως επιβεβαιώνεται κι από τις δημοσκοπήσεις, η κυβέρνηση έχει απαξιωθεί πολιτικά. Το σκάνδαλο του Βατοπεδίου ξεχείλισε το ποτήρι και οδήγησε στην ανατροπή του ήδη διαβρωμένου «γαλάζιου» προβαδίσματος. Η άλγεβρα της πολιτικής έδειχνε πολύ πριν ότι το τοπίο είχε καταστεί πολύ πιο ρευστό απ’ όσο εκ πρώτης όψεως φαινόταν.

Τα σκάνδαλα δρομολόγησαν την αποσάρθρωση της εκλογικής βάσης του κυβερνώντος κόμματος. Το αποτέλεσμα ήταν ότι η νεανική έκρηξη το βρήκε να παραπαίει, χωρίς δυνατότητα αποτελεσματικής πολιτικής παρέμβασης. Σε αυτές τις συνθήκες και με δεδομένες τις εγγενείς δυσλειτουργίες της αστυνομίας, η επιλογή του πρωθυπουργού να αποφύγει τη σκληρή και με κάθε μέσο καταστολή ήταν το μικρότερο κακό. Αναμφίβολα, είχε σοβαρό κόστος, αλλά η άλλη οδός θα είχε πολύ μεγαλύτερο. Οι πιθανότητες να είχαμε κι άλλους νεκρούς ήταν πάρα πολλές με ό,τι αυτό συνεπάγεται σε όλα τα επίπεδα.

Στην κυβέρνηση υπήρχε και η άρρητη προσδοκία ότι οι καταστροφές και οι λεηλασίες των πρώτων ημερών αφενός θα εκτόνωναν τα φορτία της νεανικής οργής κι αφετέρου θα ενεργοποιούσαν τα ανακλαστικά της κοινωνίας για επιβολή του «νόμου και της τάξης». Ανακλαστικά, που θα έστελναν στην πολιτική αγκαλιά της Ν.Δ. σημαντικά τμήματα των μεσοστρωμάτων.

  • Συνταγή μπούμερανγκ

Η συνταγή, όμως, έφερε το αντίθετο από το αναμενόμενο αποτέλεσμα. Εγινε μπούμερανγκ. Ακόμα και όσοι αγανακτούν για τις διαδηλώσεις και τη διατάραξη της κοινωνικής ζωής, δικαιολογημένα απαιτούν από την κυβέρνηση να λύσει το πρόβλημα. Αντί γι’ αυτό, η κυβέρνηση «έχασε την μπάλα» και με τη στάση της βρέθηκε σε διασταυρούμενα πυρά: Δεν της καταλογίζουν ευθύνες μόνο εκείνοι, που δίνουν έμφαση στις ποικίλες εκτροπές αστυνομικών. Της καταλογίζουν και όσοι έχουν αγανακτήσει με την ανικανότητά της να διαφυλάξει την έννομη τάξη και να προστατεύσει τις περιουσίες. Αυτό πρακτικά σημαίνει εκλογικές διαρροές και από τις δύο πλευρές, πράγμα που φάνηκε καθαρά στην πρόσφατη δημοσκόπηση της VPRC.

Η κυβέρνηση, βεβαίως, κάνει ό,τι μπορεί για να αυτοπροβληθεί σαν παράγοντας ευθύνης, σοβαρότητας και σταθερότητας. Στο πλαίσιο αυτό, ενορχήστρωσε και την επιχείρηση πολιτικής ενοχοποίησης του ΣΥΡΙΖΑ για την κοινωνική αναταραχή. Της το επέτρεψε το γεγονός ότι ο Περισσός άρχισε πρώτος να «πυροβολεί» την Κουμουνδούρου. Το ΚΚΕ το έκανε αφενός λόγω του χρόνιου ανταγωνισμού του με τον Συνασπισμό κι αφετέρου, επειδή είναι πολύ δύσπιστος απέναντι σε αυθόρμητα κινήματα. Πολύ περισσότερο, όταν υπάρχει η σφραγίδα των κουκουλοφόρων. Στο παιχνίδι μπήκε αμέσως και ο ΛΑΟΣ. Ηταν μία χρυσή ευκαιρία να ανταποδώσει τις επανειλημμένες επιθέσεις που έχει δεχθεί από την Κουμουνδούρου.

  • «Υποκινητής» η δυσαρέσκεια

Στην πραγματικότητα, ο μεγάλος «υποκινητής» είναι το δυναμικό της συσσωρευμένης κοινωνικής δυσαρέσκειας και ο μεγάλος «προβοκάτορας» ο ειδικός φρουρός. Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν είχε σε καμία στιγμή τη δυνατότητα να επηρεάσει αποφασιστικά τα γεγονότα. Προσπάθησε, όμως, να δημιουργήσει μία πολιτική επαφή με τους εξεγερμένους νέους και γι’ αυτό τήρησε μία πιο εφεκτική στάση. Οι αντίπαλοί του πάτησαν σ’ αυτό για να τον στριμώξουν και να τον ενοχοποιήσουν.

Η Χαριλάου Τρικούπη απέφυγε να εμπλακεί, αν και κάποια στελέχη της δεν άντεξαν στον πειρασμό να ρίξουν και τα δικά τους βέλη. Από την Πέμπτη, όμως, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος στήνει το ίδιο σκηνικό σε βάρος του ΠΑΣΟΚ. Επιχειρεί να το ενοχοποιήσει με αφορμή μία ανακοίνωση της Νεολαίας του. Εφθασε να ζητήσει από την αξιωματική αντιπολίτευση δήλωση αποκήρυξης, κατά τρόπο που θύμισε παλιούς κακούς καιρούς.

Είναι αξιοσημείωτο, πάντως, ότι την ίδια ημέρα η Αλ. Παπαρήγα κατηγόρησε το ΠΑΣΟΚ για διγλωσσία σ’ ό,τι αφορά τους κουκουλοφόρους. Αν και το έπραξε στο πλαίσιο της θεωρίας ότι οι κουκουλοφόροι είναι μέρος της κρατικής καταστολής, η σημειολογία διευκολύνει την κυβερνητική επίθεση.

Είναι σαφές, ότι το Μέγαρο Μαξίμου επιχειρεί μία φυγή προς τα εμπρός, καλλιεργώντας ακραία πόλωση. Αν και η ελπίδα πεθαίνει τελευταία, ο πρωθυπουργός δεν έχει αξιόλογες εναλλακτικές λύσεις. Υπάρχει, βεβαίως, το χαρτί του ανασχηματισμού. Η απομάκρυνση των υπουργών που έχουν εμπλακεί στο σκάνδαλο του Βατοπεδίου και η είσοδος νέων προσώπων θα δημιουργήσουν κάποιες θετικές εντυπώσεις. Η πείρα διδάσκει, όμως, ότι κανένας ανασχηματισμός, όσο ριζικός κι αν ήταν, δεν στάθηκε ικανός από μόνος του να αντιστρέψει το κλίμα.

Ουσιαστικά, η πρωτοφανής επίθεση εναντίον της Χαριλάου Τρικούπη είναι κίνηση απελπισίας. Το πρόβλημα της κυβέρνησης είναι ο εαυτός της κι όχι η αξιωματική αντιπολίτευση. Για την ακρίβεια, ο Γ. Παπανδρέου πρέπει να ανάψει λαμπάδα στον Κ. Καραμανλή, επειδή είναι το ναυάγιο της κυβέρνησης που ξανάστησε στα πόδια του το ΠΑΣΟΚ.